Pompy ciepła w centrum planu UE. Co AccelerateEU oznacza dla rynku ogrzewania w Polsce?
Unia Europejska ponownie wskazuje pompy ciepła jako jedno z głównych narzędzi elektryfikacji ogrzewania i ograniczania zależności od paliw kopalnych — i robi to nie w formie zaleceń, lecz planu działań zapowiadającego konkretne instrumenty finansowe i legislacyjne.
Kryzys energetyczny ponownie zmienia rynek ogrzewania w Europie
Eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie w 2025 roku wywołała kolejną falę niepewności na europejskich rynkach paliw. Ceny ropy i gazu znów stały się trudne do przewidzenia, a gospodarstwa domowe zaczęły zadawać to samo pytanie, co po 2022 roku: czy jest coś, co pozwoli mi uniezależnić się od tych wahań?
Odpowiedzią Komisji Europejskiej jest AccelerateEU — strategia opublikowana 22 kwietnia 2026 roku, która stawia elektryfikację w centrum europejskiej polityki energetycznej.
Czym jest AccelerateEU i dlaczego UE stawia na elektryfikacjÄ™?
AccelerateEU to zestaw narzędzi, które Komisja Europejska daje państwom członkowskim, aby mogły szybciej odchodzić od ropy i gazu. Plan obejmuje trzy główne obszary: przyspieszenie elektryfikacji budynków i transportu, ochronę konsumentów przed skokami cen energii oraz wzmocnienie europejskiego przemysłu czystych technologii.
Dla sektora pomp ciepła najważniejsze są zapowiedzi dotyczące podatków i opłat — Komisja wskazuje, że obecny system opodatkowania energii elektrycznej może spowalniać elektryfikację ogrzewania. To fundamentalna zmiana, która przez lata działała na niekorzyść pomp ciepła w porównaniu z kotłami gazowymi.
Pompy ciepła są dziś jednym z najbardziej efektywnych sposobów ogrzewania budynków energią elektryczną. Dzięki współczynnikom SCOP przekraczającym 4,0 urządzenie może dostarczyć ponad cztery razy więcej energii cieplnej niż wynosi zużycie energii elektrycznej potrzebnej do pracy sprężarki. W połączeniu z instalacją fotowoltaiczną i magazynami energii technologia ta staje się jednym z fundamentów europejskiej elektryfikacji ogrzewania.
Pompy ciepła rosną w całej Europie. Sprzedaż przyspiesza także w Polsce
W pierwszym kwartale 2026 roku łączna sprzedaż pomp ciepła w 11 analizowanych krajach europejskich wyniosła 575 tysięcy sztuk — o 17 procent więcej niż rok wcześniej, kiedy rynek pokazał 494 tysiące urządzeń. To wzrost solidny i szeroki, bo obejmuje rynki o różnej dojrzałości i różnych systemach wsparcia.
Wzrosty były szczególnie widoczne na rynkach mocno koncentrujących się na bezpieczeństwie energetycznym i ograniczaniu zależności od paliw kopalnych. Finlandia zanotowała wzrost o 48 procent, Niemcy — o 34 procent, Francja — o 21 procent. Polska ze wzrostem o 20 procent wpisuje się w ten trend, choć nasz rynek wciąż ma znacznie większy potencjał — szczególnie w segmencie wymiany starych kotłów węglowych i gazowych.
Dlaczego klienci coraz częściej wybierają pompy ciepła bez względu na dotacje?
Dotychczas głównym motorem sprzedaży były programy dopłat — Czyste Powietrze, lokalne dofinansowania, ulga termomodernizacyjna. Klient liczył dotację, porównywał z kosztem instalacji i podejmował decyzję.
Obecny wzrost ma inne źródło. Klienci zaczynają traktować pompę ciepła nie jako produkt dotowany, lecz jako zabezpieczenie przed nieprzewidywalnymi cenami gazu i problemami z dostępnością pelletu czy węgla.
4 miliony pomp ciepła rocznie do 2030 roku. Ambitny cel Unii Europejskiej
AccelerateEU stawia przed europejskim rynkiem konkretny cel: 4 miliony pomp ciepła sprzedanych rocznie do 2030 roku. Dziś Europa jest na poziomie około 2,3–2,5 miliona sztuk rocznie. Żeby osiągnąć cel, rynek musi niemal się podwoić w ciągu czterech lat.
Europejskie moce produkcyjne są przygotowane na taki wzrost — pod warunkiem stabilnego popytu i przewidywalnego otoczenia regulacyjnego. Wąskim gardłem nie będzie dostępność urządzeń, lecz liczba wykwalifikowanych instalatorów zdolnych obsłużyć rosnącą liczbę zleceń.
Co AccelerateEU zmienia w praktyce?
AccelerateEU nie jest wyłącznie polityczną deklaracją — dokument zapowiada instrumenty finansowe i legislacyjne, które mają poprawić konkurencyjność pomp ciepła wobec kotłów gazowych i olejowych.
Niższy VAT na pompy ciepła. Jak UE chce obniżyć koszt inwestycji?
Jedną z zapowiadanych zmian jest możliwość obniżenia podatku VAT na pompy ciepła. W Polsce podstawowa stawka VAT na urządzenia grzewcze wynosi obecnie 8 procent przy instalacji w budynkach mieszkalnych, jednak w przypadku samych urządzeń w sprzedaży detalicznej bywa wyższa. Harmonizacja i obniżenie stawek na poziomie unijnym oznaczałyby rzeczywiste zmniejszenie kosztu inwestycji dla klienta końcowego.
W efekcie, jeśli powietrzna pompa ciepła kosztuje dziś 35–45 tysięcy złotych z montażem, każdy punkt procentowy VAT to kilkaset złotych w kieszeni klienta. W połączeniu z dostępnymi dotacjami różnica między pompą ciepła a nowym kotłem gazowym staje się coraz mniej odczuwalna — a argument cenowy, który do tej pory był główną obiekcją klientów, traci na sile.
Tańszy prąd dla ogrzewania elektrycznego. Co zmieni obniżka akcyzy?
To zmiana, która może mieć największy długoterminowy wpływ na sprzedaż pomp ciepła. Przez lata jednym z głównych argumentów przeciwko tej technologii było proste porównanie: prąd jest droższy od gazu, więc ogrzewanie pompą ciepła musi być droższe. To nieprawda przy uwzględnieniu sprawności SCOP, ale klient liczący rachunki na skróty widział wyższą cenę kilowatogodziny i wyciągał błędny wniosek.
AccelerateEU wprost wskazuje, że obecna struktura opodatkowania energii elektrycznej — znacznie wyższa niż obciążenia paliw kopalnych — hamuje elektryfikację i jest sprzeczna z celami klimatycznymi UE. Zapowiedziane działania legislacyjne mają to zmienić. Gdy relacja ceny prądu do ceny gazu się poprawi, ekonomika pompy ciepła stanie się jeszcze bardziej oczywista.
Leasing socjalny pomp ciepła. Nowy sposób finansowania ogrzewania?
Jednym z analizowanych rozwiązań jest tzw. leasing socjalny. Model mógłby umożliwić wynajem pompy ciepła przez mniej zamożne gospodarstwa domowe — zamiast jednorazowej, wysokiej inwestycji klient płaci miesięczną ratę, a urządzenie pozostaje własnością finansującego podmiotu lub jest stopniowo wykupowane.
Dla instalatora otwiera to segment rynku, który do tej pory był praktycznie niedostępny: właściciele domów jednorodzinnych z niskimi dochodami, ogrzewający się węglem lub starym kotłem gazowym, którzy chcieliby wymienić system grzewczy, ale nie mają zdolności kredytowej ani oszczędności na wkład własny. W Polsce to wciąż bardzo duża grupa — i dotychczas poza zasięgiem oferty instalatorów pomp ciepła.
Bony energetyczne i dopłaty do wymiany kotłów. Jakie wsparcie planuje UE?
AccelerateEU otwiera możliwość wdrażania instrumentów takich jak bony energetyczne, w tym przeznaczonych wprost na wymianę kotłów. To instrument, który państwa członkowskie mogą wdrożyć stosunkowo szybko — bez konieczności budowania skomplikowanej infrastruktury programowej.
Dla instalatora oznacza to konkretne narzędzie domykania sprzedaży: klient, który otrzyma bon o określonej wartości na wymianę kotła, ma jasny i ograniczony czasowo impuls do działania.
Pompy ciepła dla firm i przemysłu. AccelerateEU obejmuje także budynki komercyjne
AccelerateEU kładzie nacisk nie tylko na budownictwo jednorodzinne, ale również na elektryfikację ogrzewania w budynkach komercyjnych i przemyśle.
10 czerwca 2026 roku może wyznaczyć nowy kierunek regulacyjny dla rynku HVAC w Europie
10 czerwca 2026 roku Komisja Europejska przedstawi Plan Działania na rzecz Elektryfikacji — dokument, który może być najważniejszym impulsem regulacyjnym dla rynku pomp ciepła w tej dekadzie. AccelerateEU jest zapowiedzią kierunku, Plan Działania wskaże konkretną drogę: nowe wymagania, nowe programy, nowe zasady gry.
