Fortum: w 2024 koszt mocy biernej wzrośnie prawie dwukrotnie! Co to oznacza?

Przez Adam
W Instalatorzy
21 listopada, 2023
0 komentarzy
928 Views

Energia bierna pełni kluczową rolę w układach elektroenergetycznych, wpływając na ich efektywność, ale i koszty eksploatacji. Jak donosi firma Fortum, jej koszty od przyszłego roku znacznie wzrosną – co to oznacza dla wszystkich użytkowników? Czy da się zmniejszyć koszty energii biernej? Sprawdzamy!

freepik
źródło: freepik.com

Czym jest moc bierna?

Moc bierna odgrywa kluczową rolę w działaniu wielu systemów elektroenergetycznych, jednak jej natura nie jest tak bezpośrednia jak mocy czynnej, z którą mamy do czynienia na co dzień. Aby zrozumieć moc bierną, warto zacząć od jej zdefiniowania.

Moc bierna jest to składowa mocy w układach prądu przemiennego, która nie wykonuje żadnej „użytecznej” pracy w klasycznym rozumieniu tego słowa, ale jest niezbędna do prawidłowego działania wielu urządzeń elektrycznych. Można ją sobie wyobrazić jako energię, która jest przechowywana i zwracana z powrotem do źródła, zamiast być bezpośrednio wykorzystywana.

Moc bierna dzieli się na dwie główne kategorie:

  • Moc indukcyjna (pobrana), która powstaje głównie w urządzeniach z cewkami, takimi jak transformatory, silniki czy cewki dławikowe.
  • Moc pojemnościowa (oddawana), która wytwarzana jest w obwodach z kondensatorami.

Różnice między nimi są kluczowe, ponieważ mimo że obie formy mocy biernej są „nieproduktywne” w sensie dostarczania energii do urządzeń, obecność jednej z nich może być używana do kompensacji drugiej. To pozwala na zwiększenie efektywności systemów elektroenergetycznych i optymalizację kosztów związanych z energią bierną. W praktyce, zastosowanie odpowiedniej kompensacji mocy biernej może prowadzić do znaczących oszczędności oraz zwiększenia trwałości urządzeń elektrycznych.

Jakie urządzenia pobierają moc bierną?

Wiele urządzeń domowych i przemysłowych, pomimo że pobiera energię czynną do pracy, równocześnie generuje moc bierną w wyniku swojej charakterystyki działania. Są to m.in.:

  • silniki elektryczne;
  • transformatory;
  • lampy fluorescencyjne i niektóre typy oświetlenia LED;
  • – układy z cewkami i kondensatorami, np. zasilacze;
  • – elektroniczne urządzenia zasilane przez przetwornice, czyli telewizory, komputery i niektóre ładowarki.

Dla właścicieli domów i przedsiębiorstw ważne jest, by mieć świadomość tego, które z ich urządzeń generują moc bierną. Pomimo że indywidualny wpływ każdego z tych urządzeń może być niewielki, skumulowany efekt może prowadzić do znaczących kosztów, zwłaszcza w dużych instalacjach przemysłowych.

Czy pompa ciepła pobiera energię bierną?

Pompa ciepła – jak wiele urządzeń elektrycznych – może pobierać energię bierną. W przypadku pomp ciepła głównym źródłem mocy biernej może być kompresor.

W praktyce wartość mocy biernej pobieranej przez pompę ciepła zazwyczaj jest niska w porównaniu z mocą aktywną, jednak w dużych systemach czy przy wielu urządzeniach działających jednocześnie (kaskada pomp ciepła), może to stać się istotne z punktu widzenia efektywności energetycznej i kosztów związanych z zużyciem energii.

źródło: freepik.com

Kto płaci za energię bierną?

Moc bierna, mimo że nie jest „użyteczna” w tradycyjnym rozumieniu tego słowa w systemach energetycznych, nadal ma wpływ na koszty związane z dostawą energii. Dlaczego? Ponieważ obecność mocy biernej może prowadzić do większych strat w sieciach energetycznych oraz do przeciążenia linii przesyłowych i transformatorów. W związku z tym wiele firm energetycznych wprowadza opłaty w swoich strukturach taryfowych za nadmierną moc bierną, aby zachęcić użytkowników do jej zminimalizowania. Jeśli więc konsument przekroczy określony próg wykorzystania mocy biernej w stosunku do mocy czynnej, może zostać obciążony dodatkowymi opłatami.

Firmy energetyczne mogą stosować także wskaźniki jakości energii, takie jak współczynnik mocy, aby monitorować i kontrolować zużycie mocy biernej przez konsumentów. Wskaźnik ten odzwierciedla stosunek mocy czynnej do mocy pozornej (sumy mocy czynnej i biernej) i jest kluczowym narzędziem w zarządzaniu mocą bierną.

Dla przedsiębiorstw i dużych konsumentów energii, które mają duże ilości urządzeń indukcyjnych (np. silników elektrycznych), opłaty za moc bierną mogą stanowić znaczącą część ich rachunków za energię.

Jak sprawdzić poziom energii biernej?

Poznanie poziomu energii biernej w systemie energetycznym jest kluczem do efektywnego zarządzania i unikania niepotrzebnych kosztów. Do monitorowania poziomu energii biernej mogą posłużyć mierniki energii elektrycznej. Te przeznaczone dla przedsiębiorstw i dużych obiektów, zwykle mają zdolność mierzenia mocy biernej oraz czynnej. Wyświetlają wartości takie jak kilowatogodziny (kWh) dla mocy czynnej i kilowarogodziny (kvarh) dla mocy biernej.

Dostawcy energii często wykorzystują wspomniany już współczynnik mocy (PF), który jest jednym z najważniejszych wskaźników służących do oceny jakości energii w systemie. Reprezentuje on stosunek mocy czynnej do mocy pozornej i jest często używany przez dostawców energii do określania opłat za moc bierną.

Eksperci do diagnozowania i rozwiązywania problemów z jakością energii korzystają ze specjalistycznych narzędzi do analizy jakości energii, które mogą pomóc w zidentyfikowaniu problemów związanych z mocą bierną oraz innych zjawisk takich jak zakłócenia harmoniczne.

źródło: pexels.com

Ile kosztuje energia bierna?

Koszty związane z energią bierną są istotnym elementem rachunków za energię elektryczną dla wielu przedsiębiorstw. Zwłaszcza, że wielu dostawców energii wprowadza opłaty za energię bierną, gdy poziom tej energii w systemie przekracza określone normy. Często stosuje się system progowy, gdzie opłaty są naliczane, jeśli współczynnik mocy spada poniżej pewnego poziomu, np. 0,95.

Cena energii biernej jest zwykle ustalana na podstawie stawek kilowarogodzin (kvarh) i może różnić się w zależności od dostawcy, regionu i konkretnych warunków umowy energetycznej.

Nadmiar energii biernej w systemie może prowadzić do zakłóceń w dostawie energii, co z kolei może skutkować przestojami w produkcji lub utratą danych w przedsiębiorstwach. Takie zakłócenia mogą generować znaczne koszty operacyjne.

Jak zauważają specjaliści firmy Fortum, do niedawna opłaty te dotyczyły niemal wyłącznie średniego i dużego biznesu. Natomiast:

  • – montaż nowych liczników (które monitorują pobór mocy biernej),
  • – zmiany w taryfach OSD (rozszerzające katalog odbiorców podlegających rozliczeniom),
  • – montaż instalacji PV (m.in. obecność kondensatorów w falownikach, pojemność okablowania, obniżenie poboru mocy czynnej może pogorszyć współczynnik mocy tzw. tgϕ,

sprawiają, że koszt mocy biernej ponoszą również mniejsi odbiorcy.

Opłaty za moc bierną stają się coraz bardziej istotne nie tylko dlatego, że dotyczą coraz większego grona odbiorców, ale także z powodu coraz wyższych kosztów jednostkowych.
Jak przypomina Fortum, zgodnie z Taryfą Operatorów Systemów Dystrybucyjnych do rozliczenia kosztów za przekroczenie energii biernej stosuje się średnią roczną cenę sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym, o której mowa w art. 23 ust. 2 pkt. 18 lit. b) Prawa Energetycznego, obowiązującą w dniu zatwierdzenia Taryfy. Cena ta jest publikowana przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) do końca marca każdego roku kalendarzowego.

Jak przeanalizowali specjaliści Fortum, średnia roczna cena sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym z roku na rok systematycznie rośnie. Przykładowo, w 2017 roku za 1 MWh trzeba było zapłacić 163,7 zł, w 2018 roku – 194,3 zł, w 2019 roku – 245,44 zł, w 2020 roku – 252,69, a w 2021 roku – 278,08 zł. Duży skok cen nastąpił w 2022 roku – koszt 1 MWh wyniósł 523,71 zł.

W momencie zatwierdzania Taryf Operatorów na rok 2023 obowiązywał średni roczny koszt sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym opublikowany w 2021 roku, który wynosił: 278,08 zł/MWh. Natomiast wyznaczony w marcu 2023 roku koszt: 523,71 zł/MWh spowoduje w 2024 roku niemal dwukrotny wzrost jednostkowych kosztów energii biernej.

Dodatkowo specjaliści Fortum przypominają, że odbiorcy przyłączani do sieci o napięciu do 1kV rozliczani są przy uwzględnieniu trzykrotnego współczynnika ceny rozliczeniowej (3 x 523,71 zł/MWh = 1 571,13 zł/MWh).

Jak nie płacić za energię bierną?

W tym kontekście zredukowanie lub uniknięcie opłat za energię bierną staje się kwestią priorytetową i może przynieść znaczne oszczędności dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych. Aby to osiągnąć, można zastosować:

  • Kondensatory mocy – to jedno z najpopularniejszych rozwiązań stosowanych do kompensacji mocy biernej. Kondensatory te przechowują i uwalniają energię, pomagając wyrównać napięcie i prąd w sieci, co skutkuje lepszym współczynnikiem mocy.
  • Optymalizację obciążenia – regularne monitorowanie i analiza zużycia energii pozwala na identyfikację urządzeń generujących dużą moc bierną. Dostosowanie ich pracy lub zastąpienie nowymi, bardziej energooszczędnymi modelami, może znacząco zredukować zużycie energii biernej.
  • Nowoczesne systemy sterowania i monitorowania energii (EMS) – pozwalają na automatyczne dostosowywanie obciążenia i kompensację mocy biernej w czasie rzeczywistym, co przekłada się na niższe opłaty.
  • Negocjacje z dostawcą – w wielu przypadkach możliwe jest renegocjowanie warunków umowy z dostawcą energii w celu uzyskania lepszych stawek za energię bierną lub nawet całkowitego jej wyłączenia z rachunku.
  • Inwestycje w technologie energooszczędne – wdrażanie m.in. napędów o zmiennej prędkości czy energooszczędnego oświetlenia może zmniejszyć zużycie energii biernej i związane z nią koszty.

Jak widać, wiedza na temat energii biernej, jej kosztów i sposobów pomiaru jest kluczem do inteligentnego zarządzania zasobami energetycznymi w dzisiejszych czasach. Mimo że energia bierna jest nieuniknionym składnikiem wielu systemów, jej nadmierne zużycie może prowadzić do niepotrzebnych kosztów dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych. Można je jednak kontrolować i optymalizować, przynosząc korzyści zarówno dla portfela, jak i dla środowiska. Po otrzymaniu kolejnej faktury dystrybucyjnej warto więc zwrócić uwagę na pozycję dotyczącą rozliczenia energii biernej i w razie potrzeby podjąć kroki optymalizujące jej zużycie.

Komentarze są zamknięte.

komentarze z facebooka: