ETS2 jednak od 2028 roku. Co nowe decyzje UE oznaczają w kontekście kotłów gazowych i pomp ciepła?

Polityka klimatyczna Unii Europejskiej wciąż ewoluuje, a jej kolejne decyzje mają bezpośredni wpływ na sektor ogrzewania budynków. Najnowsze ustalenia w Brukseli pokazują, że transformacja energetyczna pozostaje priorytetem, choć tempo zmian jest dostosowywane do realiów gospodarczych. Ma to odzwierciedlenie w terminie wdrożenia systemu ETS2, który został przesunięty na 2028 rok.

Czym jest ETS2 i dlaczego dotyczy właścicieli domów?

Na naszym blogu pisaliśmy już o systemie ETS2 i jego potencjalnym wpływie na sektor ogrzewania budynków. Przypomnijmy najważniejsze założenia. 

ETS2 (Emissions Trading System 2) to rozszerzenie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji CO₂ na nowe obszary gospodarki – przede wszystkim transport drogowy oraz ogrzewanie budynków. Oznacza to objęcie opłatami za emisję paliw wykorzystywanych m.in. do ogrzewania domów, takich jak gaz ziemny, olej opałowy czy węgiel. 

Formalnie obowiązek zakupu uprawnień do emisji będzie dotyczył dostawców paliw, jednak w dłuższej perspektywie koszty te mogą wpływać na ceny energii i paliw dla gospodarstw domowych. Z tego powodu ETS2 jest ważnym tematem dla właścicieli domów oraz wszystkich osób planujących modernizację systemu grzewczego.

Nowa decyzja UE: ETS2 przesunięty na 2028 rok

Najnowsze decyzje instytucji unijnych potwierdzają, że wdrożenie systemu ETS2 zostanie przesunięte w czasie. Jak informuje portal naTemat.pl, Unia Europejska oficjalnie przyjęła nowy cel klimatyczny zakładający redukcję emisji gazów cieplarnianych o 90 proc. do 2040 roku w porównaniu z poziomem z 1990 roku. Ma on stanowić etap pośredni między realizowanym obecnie pakietem Fit for 55, który zakłada ograniczenie emisji o 55 proc. do 2030 roku, a osiągnięciem pełnej neutralności klimatycznej w 2050 roku.

Aby jednak złagodzić społeczne i gospodarcze skutki transformacji energetycznej, zdecydowano się na przesunięcie w czasie wdrożenia systemu ETS2. Mechanizm, który miał pierwotnie zacząć obowiązywać w 2027 roku, zostanie uruchomiony rok później – od 2028 roku. 

Decyzja ta jest wynikiem kompromisu między ambitnymi celami klimatycznymi a obawami części państw członkowskich dotyczącymi kosztów transformacji, szczególnie w krajach, gdzie gospodarka i systemy energetyczne nadal w dużym stopniu opierają się na paliwach kopalnych.

Dlaczego UE opóźnia ETS2?

Decyzja o przesunięciu wdrożenia systemu ETS2 nie oznacza zmiany kierunku polityki klimatycznej Unii Europejskiej, lecz raczej dostosowanie tempa transformacji do realiów gospodarczych i społecznych. 

Jednym z głównych powodów opóźnienia jest obawa przed zjawiskiem ubóstwa energetycznego, które mogłoby dotknąć szczególnie mieszkańców krajów Europy Środkowo-Wschodniej. W wielu państwach regionu duża część budynków nadal jest ogrzewana paliwami kopalnymi, a tempo modernizacji energetycznej jest wolniejsze niż w Europie Zachodniej. Zbyt szybkie wprowadzenie nowych opłat mogłoby więc zwiększyć presję finansową na gospodarstwa domowe.

Opóźnienie ETS2 ma umożliwić rządom wdrożenie rozwiązań, które pomogą ograniczyć zużycie energii w domach oraz ułatwią wymianę przestarzałych źródeł ciepła na nowoczesne, bardziej efektywne i niskoemisyjne technologie.

Społeczny Fundusz Klimatyczny – co ma zmienić

Jednym z elementów towarzyszących wdrożeniu systemu ETS2 jest Społeczny Fundusz Klimatyczny (Social Climate Fund). Jego celem jest ograniczenie negatywnych skutków transformacji energetycznej dla gospodarstw domowych, zwłaszcza tych o niższych dochodach. 

Fundusz ma wspierać państwa członkowskie w finansowaniu działań, które pomogą mieszkańcom przygotować się na zmiany związane z wprowadzeniem opłat za emisję CO₂ w sektorze transportu i ogrzewania budynków.

Środki z funduszu mają być przeznaczane przede wszystkim na inwestycje poprawiające efektywność energetyczną budynków oraz ograniczające zużycie paliw kopalnych. W praktyce może to oznaczać wsparcie dla takich działań jak termomodernizacja domów, wymiana starych źródeł ciepła na nowoczesne systemy grzewcze – w tym pompy ciepła – czy modernizacja instalacji grzewczych. W wielu krajach fundusz ma również wspierać rozwój transportu niskoemisyjnego oraz ułatwiać dostęp do bardziej ekologicznych rozwiązań energetycznych.

Co oznacza ETS2 dla użytkowników kotłów gazowych?

Wprowadzenie systemu ETS2 będzie miało znaczenie dla osób ogrzewających domy paliwami kopalnymi, w tym przede wszystkim gazem ziemnym. Choć system nie wprowadza bezpośrednich opłat dla właścicieli kotłów, obejmie on dostawców paliw, którzy będą musieli kupować uprawnienia do emisji CO₂. Oznacza to, że koszty emisji mogą być stopniowo uwzględniane w cenach paliw, co w dłuższej perspektywie może wpływać na koszty ogrzewania budynków.

Nie oznacza to jednak, że kotły gazowe znikną z rynku lub przestaną być wykorzystywane w budynkach mieszkalnych. Nowoczesne kotły kondensacyjne pozostają jednym z najbardziej efektywnych rozwiązań grzewczych w wielu modernizowanych domach, szczególnie tam, gdzie instalacja niskotemperaturowego ogrzewania lub pompy ciepła jest trudniejsza do wdrożenia. 

W wielu przypadkach gazowe systemy grzewcze będą także pełnić rolę elementu systemów hybrydowych, współpracując z pompami ciepła i zapewniając stabilność ogrzewania w okresach największego zapotrzebowania na ciepło.

Pompy ciepła w kontekście nowych regulacji klimatycznych

W kontekście nowych regulacji klimatycznych Unii Europejskiej coraz większe znaczenie zyskują technologie, które pozwalają ograniczać emisję CO₂ w sektorze ogrzewania budynków. Właśnie dlatego pompy ciepła są postrzegane jako jedno z głównych narzędzi transformacji energetycznej w Europie. System ETS2 obejmuje emisje związane ze spalaniem paliw kopalnych, natomiast pompy ciepła nie podlegają bezpośrednio tym opłatom. Oznacza to, że wraz ze wzrostem kosztów emisji CO₂ przewaga ekonomiczna technologii niskoemisyjnych może stopniowo rosnąć.

Jednocześnie pompy ciepła wpisują się w szerszy kierunek zmian w europejskiej energetyce. W wielu krajach europejskich właśnie pompy ciepła są wskazywane jako jeden z podstawowych elementów modernizacji systemów grzewczych w budynkach mieszkalnych – zarówno w nowych inwestycjach, jak i w modernizowanych domach jednorodzinnych.

Co właściciele domów powinni zrobić przed 2028 rokiem?

Przesunięcie wdrożenia systemu ETS2 do 2028 roku daje właścicielom domów dodatkowy czas na przygotowanie się do zmian w europejskiej polityce energetycznej. Warto potraktować ten okres jako moment na spokojne przeanalizowanie sposobu ogrzewania budynku oraz kosztów jego eksploatacji w dłuższej perspektywie. 

Pierwszym krokiem powinna być ocena efektywności energetycznej budynku. W wielu przypadkach największe oszczędności można osiągnąć poprzez poprawę izolacji przegród, wymianę stolarki okiennej czy modernizację instalacji grzewczej. Mniejsze zapotrzebowanie na energię oznacza niższe rachunki za ogrzewanie niezależnie od rodzaju zastosowanego źródła ciepła.

Kolejnym elementem jest analiza obecnego systemu ogrzewania i ewentualne rozważenie jego modernizacji. W zależności od warunków technicznych budynku może to oznaczać instalację pompy ciepła, zastosowanie rozwiązania hybrydowego łączącego pompę ciepła z kotłem kondensacyjnym lub modernizację istniejącego kotła na bardziej efektywne urządzenie. 

Warto również śledzić dostępne programy dotacyjne i instrumenty finansowe, które mają wspierać modernizację budynków i rozwój technologii niskoemisyjnych. Część środków będzie pochodziła także ze Społecznego Funduszu Klimatycznego, którego celem jest pomoc gospodarstwom domowym w przygotowaniu się do nowych regulacji związanych z emisją CO₂. 

źródło: https://natemat.pl/644113,ets2-jednak-poczeka-ue-ma-nowe-cele-klimatyczne-klamka-zapadla-w-czwartek