5 najczęstszych pytań o pompy ciepła zimą

Zima to dla pomp ciepła najbardziej wymagający sprawdzian w roku. Niskie temperatury, wysoka wilgotność powietrza, śnieg i mróz sprawiają, że użytkownicy zaczynają uważniej przyglądać się pracy jednostki zewnętrznej. Pojawiają się pytania o lód, defrost, grzałki i to, czy „na pewno wszystko działa tak, jak powinno”. Poniżej odpowiadamy na pięć pytań, które zimą wracają najczęściej – i wyjaśniamy je z perspektywy praktyki instalacyjnej oraz doświadczeń serwisowych De Dietrich.

1. Czy szron i lód na pompie ciepła zimą to normalne zjawisko?

Tak – i w większości przypadków nie jest to powód do niepokoju. W powietrznych pompach ciepła parownik odbiera energię z powietrza zewnętrznego. Przy niskich temperaturach i podwyższonej wilgotności para wodna wykrapla się na wymienniku i zamarza, tworząc warstwę szronu lub lodu. To zjawisko fizyczne, które zostało przewidziane już na etapie projektowania urządzenia.

Nowoczesne pompy ciepła są wyposażone w automatyczny defrost, czyli proces okresowego odszraniania jednostki zewnętrznej. Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy lód narasta w sposób ciągły, blokuje przepływ powietrza lub obudowuje całą jednostkę grubą bryłą – wtedy przyczyny należy szukać nie w samym zjawisku szronienia, ale w warunkach montażowych lub eksploatacyjnych.

2. Czym jest defrost i jak działa zimą?

Defrost to automatyczny proces odmrażania jednostki zewnętrznej pompy ciepła. Najczęściej realizowany jest poprzez odwrócenie obiegu czynnika roboczego – na krótki czas parownik i skraplacz zamieniają się rolami. Jednostka zewnętrzna zaczyna być ogrzewana, a nagromadzony lód lub szron topnieją i są usuwane z powierzchni wymiennika.

Zimą defrost może uruchamiać się częściej i trwać nieco dłużej, szczególnie przy temperaturach rzędu -10, -15 czy -20°C. To normalne i nie oznacza spadku jakości pracy urządzenia. Algorytmy sterujące pompą ciepła są zaprojektowane tak, aby zachować równowagę pomiędzy efektywnym odszranianiem a stabilnym ogrzewaniem budynku.

3. Dlaczego zimą pod pompą ciepła narasta lód?

Najczęstszą przyczyną nie jest awaria, lecz problem z odprowadzeniem wody powstającej podczas defrostu. W trakcie odszraniania z jednostki zewnętrznej spływa woda, która przy silnych mrozach może szybko zamarzać. Jeśli odpływ jest niedrożny, a jednostka zamontowana zbyt nisko, lód zaczyna narastać warstwami.

Dlatego tak duże znaczenie ma poprawny montaż. Jednostka zewnętrzna powinna znajdować się co najmniej 30 cm nad gruntem i mieć zapewniony swobodny odpływ wody – najlepiej na warstwę żwiru lub do zaprojektowanego drenażu. W instalacjach z ogrzewaną tacą ociekową problem oblodzenia występuje zdecydowanie rzadziej.

4. Czy można usuwać lód z pompy ciepła ręcznie?

W zdecydowanej większości przypadków – nie. Pompa ciepła została zaprojektowana tak, aby samodzielnie radzić sobie z oszronieniem. Ręczne skuwanie lodu, używanie ostrych narzędzi czy polewanie jednostki gorącą wodą może uszkodzić delikatny wymiennik ciepła, doprowadzić do nieszczelności, a nawet skutkować utratą gwarancji.

Interwencja użytkownika ma sens jedynie pośrednio – można usunąć lód z przestrzeni pod jednostką, udrożnić odpływ lub delikatnie odgarnąć śnieg miękką szczotką czy miotłą. Jeśli lód narasta mimo prawidłowej eksploatacji, bezpieczniejszym rozwiązaniem jest kontakt z serwisem niż ingerencja bezpośrednio w urządzenie.

5. Czy grzałki elektryczne w pompie ciepła zimą są naprawdę potrzebne?

To jedno z najczęściej źle rozumianych zagadnień. W obawie przed wyższymi rachunkami część użytkowników decyduje się na wyłączenie grzałek elektrycznych. Tymczasem w wielu modelach grzałki pełnią ważną funkcję pomocniczą – wspierają defrost i stabilizują pracę systemu przy bardzo niskich temperaturach.

Ich odłączenie może sprawić, że proces odszraniania stanie się nieskuteczny, lód zacznie blokować przepływ powietrza, a w skrajnych przypadkach ogrzewanie budynku zostanie zatrzymane. Grzałki nie są „wrogiem” efektywności – są elementem zabezpieczającym komfort i ciągłość pracy systemu w trudnych warunkach zimowych.

Jak pompa ciepła zachowuje się w warunkach zimowych – najważniejsze wnioski

Śnieg i mróz nie są naturalnym wrogiem pompy ciepła – pod warunkiem, że urządzenie zostało poprawnie zamontowane i eksploatowane zgodnie z zaleceniami producenta. Szron i defrost są normalnym elementem jej pracy, a największe problemy wynikają zwykle z błędów montażowych, niedrożnego odpływu wody lub nadgorliwej ingerencji użytkownika. Unikając zaniedbania i nadgorliwości, można mieć pewność, że pompa ciepła będzie pracować stabilnie i efektywnie nawet podczas największych mrozów.