Dyrektywa EPBD a użytkowanie kotłów. Co jest prawdą, a co fake newsem?
W marcu br. Parlament Europejski przyjął dyrektywę w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD). Co to oznacza dla branży grzewczej? Czy słuszne są sensacyjne informacje medialne dotyczące zakazu używania kotłów gazowych, czy może jest to kolejna fala fake newsów? Sprawdzamy!
Dyrektywa EPBD dotyczy przede wszystkim zwiększania efektywności budynków poprzez poprawianie ich parametrów fizycznych. Ma to pomóc w zredukowaniu zapotrzebowania na energię elektryczną i ciepło, co bezpośrednio przełoży się na zmniejszenie zużycia prądu, gazu czy biomasy i innych nośników energii koniecznych do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania budynku. Celem EPBD nie jest więc zakazywanie użytkowania kotłów gazowych!
Główne założenia dyrektywy EPBD
- – 1. Do 2029 r. instalowanie samodzielnych kotłów gazowych odbywa się na takich zasadach, jak do tej pory, a więc nie ma zakazu ich instalacji!
- – 2. Od 2030 r. w nowych budynkach oraz w budynkach po pełnej termomodernizacji (standard budynku zeroenergetycznego) nadal można instalować kotły gazowe, ale w kombinacji z OZE (np. układ hybrydowy z pompą ciepła, kolektorami słonecznymi, PV itd.).
- – 3. Po 2030 roku wymiana i naprawa urządzeń w istniejących budynkach nadal odbywa się bez ograniczeń, chyba że budynek został poddany głębokiej termomodernizacji (patrz pkt. 2).
- – 4. Zgodnie z EPBD, po 2030 roku nie ma jakiegokolwiek nakazu demontażu działającego kotła gazowego, wyjątkiem są budynki po pełnej termomodernizacji, z zastrzeżeniem jak w pkt 2.
- – 5. Kotły gazowe, które w przyszłości będą zasilane gazami odnawialnymi (biometan, wodór itd.) nie podlegają żadnym ograniczeniom także po 2030 roku.
| Nowy budynek | Istniejący budynek | |
| Rozpoczęcie budowy nowego budynku | >2030 kocioł gazowy wykorzystujący gaz ziemny tylko w układach hybrydowych z OZE* W nowych budynkach można instalować samodzielne kotły gazowe na gaz ziemny do końca 2029 roku bez ograniczeń. Od 2025 r. nie mogą one jednak otrzymać wsparcia finansowego. Od 2030 roku obowiązuje standard budynków zeroemisyjnych (ZEB) dla nowych budynków, więc kotły muszą korzystać z odnawialnych źródeł energii. Kocioł gazowy zasilany gazami odnawialnymi lub mieszanką gazu z udziałem gazów odnawialnych (wymaga jeszcze zdefiniowania przez KE) nie podlega zakazowi instalacji. | |
| Eksploatacja kotła gazowego | – | Naprawa/wymiana kotła gazowego na nowy do 2050 r. bez ograniczeń. Jeśli budynki nie zostaną gruntownie odnowione do standardu budynku zeroenergetycznego do 2050 roku, to nie ma ograniczeń co do instalacji i wymiany kotłów gazowych, czyli nie ma przymusu demontażu funkcjonującego kotła gazowego. Biorąc pod uwagę niewiążący cel na 2040 r., można oczekiwać, że państwa członkowskie wprowadzą politykę zapewniającą stopniowe wycofywanie kotłów, które nie wykorzystują w wystarczającym stopniu OZE, ale zależy to od państw członkowskich i nie jest wiążące. |
| gruntowna termomodernizacja Modernizacja** budynku | – | >2030 r. w istniejących budynkach kotły gazowe muszą wykorzystywać odnawialne źródła energii, jeśli budynki zostały wyremontowane w celu osiągnięcia ZEB |
| Nowe budynki | Istniejące budynki | |
| Wsparcie finansowe dla kotłów gazowych | Od 2025 r. nie jest to już możliwe wsparcie finansowe w przypadku „samodzielnie zainstalowanych kotłów zasilanych paliwami kopalnymi” (z nielicznymi) wyjątkami do 2027 roku, np. wymianą kotłów węglowych, na torf czy odpady na kocioł gazowy. Nadal możliwe jest przyznawanie wsparcia finansowego do hybrydowych systemów grzewczych z udziałem kotłów gazowych (takich jak kocioł z pompą ciepła lub energią słoneczną – kolektory słoneczne, PV). | |
| Budynki zeroemisyjne: wykorzystywana energia musi pochodzić ze źródeł odnawialnych lub bezemisyjnych* | Od 2030 r. wszystkie nowe budynki muszą być zeroemisyjne (2028 r. dla budynków użyteczności publicznej). | Do 2050 roku wszystkie budynki muszą być zeroemisyjne. |
| Stopniowe wycofywanie kotłów na paliwa kopalne | Dzięki standardowi zerowej emisji od 2030 r. w nowych budynkach nie będzie instalacji samodzielnych kotłów na paliwa kopalne, ponieważ wykorzystywana energia musi być odnawialna lub bezemisyjna* | Stopniowe wycofywanie kotłów na paliwa kopalne do 2040 r., ale cel nie jest wiążący. Nie ma w dalszym ciągu też jasnej definicji tego, czym jest kocioł na paliwa kopalne. |
Dyrektywa EPBD a użytkowanie kotłów gazowych
Podsumowując najważniejsze ustalenia dotyczące dyrektywy EPBD w kontekście wykorzystywania kotłów gazowych:
- – Od 2025 r. samodzielne kotły niezasilane paliwami kopalnymi i kotły gazowe zasilane gazem ziemnym, jako CZĘŚĆ hybrydowych systemów grzewczych (np. z pompą ciepła lub kolektorami słonecznymi), nadal mogą być wspierane finansowo. Wyjątek: Jeśli wsparciem finansowym została objęta inwestycja przed 2025 r., zgodnie z artykułami rozporządzeń dotyczących funduszy europejskich (RRF, FEDER, WPR itp.), to nadal możliwe jest wsparcie dla wymiany na kotły gazowe do końca wieloletnich ram finansowych w 2027 r. Zwolnienia te powinny mieć zastosowanie w szczególności, gdy kotły węglowe zostaną zastąpione kotłami na gaz ziemny. Z tego wynika, że program „Czyste Powietrze” powinien być objęty tymi wyjątkami do 2027 r.
- – Od 2030 r. kotły można instalować w nowych budynkach, o ile wykorzystują energię odnawialną lub bezemisyjną* (Standard zerowej emisji).
- – Do 2040 r. najlepiej zrezygnować z kotłów na paliwa kopalne. Nie ma jeszcze jasnej definicji czym jest „kocioł na paliwo kopalne”, ale jeśli kocioł wykorzystuje energię odnawialną, to NIE jest kotłem na paliwo kopalne. Ponadto, cel nie jest wiążący. Co ważne, osoby posiadające w swoich domach kocioł na gaz ziemny nie muszą go zmieniać w 2040 roku.
- – Od 2050 r. kotły można instalować we wszystkich budynkach, o ile wykorzystują energię odnawialną lub bezemisyjną* (Standard zeroemisyjny). Od 2050 r. wszystkie systemy grzewcze, w tym kotły gazowe, powinny wykorzystywać odnawialne źródła energii, ponieważ wszystkie budynki powinny być ZEB.
* Jeśli energia nie może być odnawialna lub bezemisyjna, możliwa jest inna energia z sieci, ale powinna pozostać wyjątkiem.
W istniejących budynkach kotły gazowe muszą wykorzystywać odnawialne źródła energii, jeśli budynki zostały wyremontowane w celu osiągnięcia ZEB. Natomiast jeżeli budynki nie zostaną gruntownie odnowione do 2050 roku, to nie ma ograniczeń co do instalacji i wymiany kotłów gazowych.
Zdaniem ekspertów SPIUG, biorąc pod uwagę niewiążący cel na 2040 r., można oczekiwać, że państwa członkowskie wprowadzą politykę zapewniającą stopniowe wycofywanie kotłów, które nie wykorzystują w wystarczającym stopniu OZE, ale zależy to od państw członkowskich i nie jest wiążące.
Przeczytaj także:
Jakie zmiany na rynku grzewczym wprowadzi UE w najbliższych latach?
Zmiany regulacyjne w UE a sytuacja wokół pomp ciepła w 2024 roku
Urządzenia grzewcze marek De Dietrich i Baxi spełniają nowe wymogi
W kontekście najnowszych regulacji prawnych i nadchodzących zmian na rynku grzewczym warto już teraz pomyśleć o przyszłości oraz zdecydować się na urządzenia, które spełnią wyznaczone normy. Wybierać można spośród urządzeń marek De Dietrich i Baxi:
– nowoczesnych pomp ciepła – zarówno typu powietrze-woda w wersji split i monoblok, jak i gruntowych pomp ciepła, które mogą pracować w kaskadzie oraz w układzie hybrydowym z kotłem gazowym, kolektorami słonecznymi czy instalacją PV;
– wydajnych kondensacyjnych kotłów gazowych przystosowanych do spalania gazu z 20% udziałem wodoru, czyli m.in. kotłów Inidens, MCR3 evo, Luna Classic.
– specjalnie zaprojektowanych urządzeń hybrydowych będących optymalnym połączeniem kotła gazowego z pompą ciepła, czyli HPI G Hybrid.
źródło: https://spiug.pl/2024/03/16/dyrektywa-epbd-uchwalona-przez-parlament-europejski-fakty-i-mity/
