Chłodzenie pompą ciepła – jak dobrać najlepsze rozwiązanie na sezon letni?
Czerwiec przynosi pierwsze upalne dni, a wraz z nimi — lawinowy wzrost zapytań o chłodzenie. Instalatorzy wiedzą, co oznacza ten moment w roku: telefony od inwestorów, którzy przez całą zimę cieszyli się nową pompą ciepła, a teraz pytają, czy to samo urządzenie może ich ochłodzić latem. Odpowiedź — coraz częściej — brzmi: tak, i to bez żadnych dodatkowych inwestycji w osobny system klimatyzacji.
Dlaczego chłodzenie pompą ciepła zyskuje na znaczeniu?
Jeszcze dekadę temu argument o chłodzeniu pompą ciepła był traktowany przez część branży jako ciekawostka — coś, co warto wspomnieć, ale czego nikt tak naprawdę nie oczekuje. Dziś to jeden z kluczowych argumentów sprzedażowych, a jego rola będzie tylko rosła.
Powody sÄ… co najmniej dwa.
Po pierwsze, zmiany klimatyczne przekładają się bezpośrednio na komfort użytkowania budynków — liczba dni z temperaturą powyżej 30°C w Polsce systematycznie rośnie, a dobrze izolowane domy energooszczędne, choć tanie w ogrzewaniu zimą, potrafią latem akumulować ciepło w sposób, który bez aktywnego chłodzenia trudno opanować.
Po drugie, inwestorzy coraz trafniej rozumieją ekonomikę całorocznego systemu: jedna instalacja, jedno urządzenie, jeden punkt serwisowy — zamiast pompy ciepła plus osobnego klimatyzatora.
Warto przy tym wspomnieć o parametrze, który przy rozmowie z inwestorem często jest pomijany, a który dobrze obrazuje efektywność chłodzenia: wskaźniku EER (Energy Efficiency Ratio) i jego sezonowym odpowiedniku SEER. Analogicznie do COP/ SCOP przy grzaniu — im wyższy, tym mniej energii elektrycznej urządzenie zużywa na wytworzenie jednostki chłodu. Dla instalatora to argument, który warto mieć w zanadrzu, gdy inwestor porównuje koszt eksploatacji pompy ciepła z klimatyzatorem.
Jakie rodzaje chłodzenia oferują pompy ciepła?
Zanim przejdziemy do konkretnych modeli, warto uporzÄ…dkować pojÄ™cia — tym bardziej że w rozmowach z inwestorami terminy „chÅ‚odzenie aktywne” i „chÅ‚odzenie pasywne” bywajÄ… używane zamiennie, co prowadzi do nieporozumieÅ„ już na etapie doboru.
Chłodzenie aktywne i pasywne – czym się różnią?
- – ChÅ‚odzenie pasywne — dostÄ™pne wyÅ‚Ä…cznie w pompach geotermalnych — polega na wykorzystaniu naturalnej temperatury gruntu jako pochÅ‚aniacza ciepÅ‚a z budynku. Sprężarka nie pracuje w tym trybie, a ciepÅ‚o z instalacji grzewczej jest odprowadzane bezpoÅ›rednio do dolnego źródÅ‚a. Efektywność energetyczna jest wyjÄ…tkowo wysoka, a koszty eksploatacji minimalne — grunt na gÅ‚Ä™bokoÅ›ci pracy wymiennika utrzymuje stabilnÄ… temperaturÄ™ znacznie niższÄ… od temperatury powietrza latem. To rozwiÄ…zanie idealne tam, gdzie priorytetem jest niski pobór energii przy utrzymaniu umiarkowanego komfortu chÅ‚odniczego.
- – ChÅ‚odzenie aktywne dziaÅ‚a na zasadzie odwróconego obiegu — sprężarka pracuje, a kierunek przepÅ‚ywu czynnika chÅ‚odniczego jest odwrócony w stosunku do trybu grzania. UrzÄ…dzenie pobiera ciepÅ‚o z instalacji wewnÄ™trznej i oddaje je na zewnÄ…trz. Zużycie energii podczas chÅ‚odzenia aktywnego jest wyższe niż w przypadku chÅ‚odzenia pasywnego, jednak pozwala ono osiÄ…gnąć wiÄ™kszÄ… moc chÅ‚odniczÄ… i niższe temperatury zasilania. To rozwiÄ…zanie niezbÄ™dne wszÄ™dzie tam, gdzie letnie temperatury zewnÄ™trzne sÄ… wysokie, a inwestor oczekuje realnego obniżenia temperatury wewnÄ…trz budynku.
Niezależnie od rodzaju chłodzenia, kluczowym elementem instalacji przy trybie letnim jest czujnik wilgotności. Chłodzenie podłogowe niesie ze sobą ryzyko kondensacji — temperatura powierzchni podłogi może spaść poniżej punktu rosy, szczególnie przy wysokiej wilgotności względnej powietrza. Czujnik wilgotności monitoruje ten parametr i automatycznie podnosi temperaturę zasilania lub wyłącza funkcję chłodzenia, zanim dojdzie do wykroplenia. W przypadku De Dietrich odpowiedni zestaw — HK27 — jest dostępny jako akcesorium do wszystkich modeli z funkcją chłodzenia podłogowego i jego zastosowanie należy traktować jako standard, nie opcję.
Osobną kwestią jest przygotowanie c.w.u. w sezonie letnim. W instalacjach z priorytetem c.w.u. pompa ciepła będzie okresowo przerywać tryb chłodzenia, by podgrzać wodę użytkową — warto o tym poinformować inwestora z wyprzedzeniem, szczególnie w obiektach o wysokim zużyciu c.w.u. Rozwiązaniem redukującym ten problem jest zastosowanie dedykowanego zasobnika z grzałką elektryczną jako wspomagania, co pozwala utrzymać ciągłość chłodzenia w godzinach szczytu.
Która pompa ciepła De Dietrich sprawdzi się do chłodzenia domu?
Oferta De Dietrich w zakresie pomp ciepła z funkcją chłodzenia obejmuje pięć różnych linii produktowych, różniących się technologią, czynnikiem chłodniczym, zakresem mocy i przeznaczeniem.
GSHP – chłodzenie pasywne i najniższe koszty eksploatacji
Pompy geotermalne GSHP (5–27 kW) to jedyne urzÄ…dzenia w ofercie De Dietrich realizujÄ…ce chÅ‚odzenie w trybie pasywnym. Grunt — niezależnie od tego, czy dolne źródÅ‚o stanowiÄ… poziome kolektory, sondy pionowe czy ujÄ™cia wód gruntowych — utrzymuje latem staÅ‚Ä… temperaturÄ™ rzÄ™du kilku stopni Celsjusza.Â
GSHP wykorzystuje tę właściwość, odprowadzając nadmiar ciepła z budynku bezpośrednio do gruntu, bez angażowania sprężarki. Pobór energii elektrycznej w trybie chłodzenia jest minimalny, a efektywność — przy dobrze zaprojektowanym dolnym źródle — wyjątkowo wysoka.
Funkcja chłodzenia jest dostępna standardowo we wszystkich modelach serii, natomiast do jej uruchomienia przy chłodzeniu podłogowym niezbędny jest zestaw izolacji — akcesorium ER581, które zabezpiecza elementy instalacji przed kondensacją. Regulatory DIEMATIC iSystem zarządzają pracą urządzenia w trybie letnim automatycznie, w tym przełączaniem między ogrzewaniem, chłodzeniem i przygotowaniem c.w.u.
GSHP sprawdza się najlepiej w nowych budynkach z zaprojektowanym dolnym źródłem oraz w obiektach, gdzie priorytetem jest minimalizacja kosztów eksploatacji przez cały rok — zarówno zimą, jak i latem.
HPI S – chłodzenie aktywne dla większych budynków i instalacji kaskadowych
HPI S (10,56–24,4 kW) to pompa ciepła typu split z technologią Inverter, pracująca w trybie grzania do -20°C i osiągająca COP do 4,22 przy warunkach +7°C/+35°C. Chłodzenie jest aktywne — sprężarka pracuje w odwróconym obiegu — i dostępne standardowo we wszystkich modelach linii.
Chłodzenie podłogowe oraz chłodzenie za pomocą klimakonwektorów są dostępne w tej linii urządzeń. W zależności od parametrów pracy instalacji może być wymagane zastosowanie dedykowanego zestawu izolacyjnego HK24 zabezpieczającego elementy układu przed kondensacją. Wartości EER dla modeli 11 TR i 16 TR wynoszą odpowiednio 3,48 i 2,81 przy warunkach nominalnych.
Istotną cechą linii HPI S jest możliwość tworzenia kaskad do 8 urządzeń przy sterowaniu z jednej konsoli DIEMATIC Evolution lub iSystem. To argument przesądzający w przypadku większych obiektów — budynków wielorodzinnych, obiektów komercyjnych czy instalacji hybrydowych z dodatkowym kotłem gazowym. W takich konfiguracjach każda z jednostek pracuje niezależnie, ale cały system jest zarządzany centralnie, z pełną kontrolą nad priorytetami trybów letnich i zimowych.
Alezio M R290 – monoblok do termomodernizacji i chłodzenia latem
Alezio M R290 (4,4–13,5 kW) jako monoblok łączy jednostkę zewnętrzną i hydrauliczną w jednej obudowie — układ chłodniczy jest fabrycznie zamknięty, a na miejscu montażu wykonuje się wyłącznie podłączenia hydrauliczne i elektryczne. To eliminuje konieczność posiadania certyfikatów F-gazowych przez montera.
Chłodzenie aktywne jest dostępne standardowo. Zakres mocy — od 4,4 do 13,5 kW w modelach MR i TR — pokrywa zdecydowaną większość instalacji jednorodzinnych, w tym termomodernizacje budynków z lat 80. i 90., gdzie Alezio M R290 często zastępuje stary kocioł gazowy bez konieczności przebudowy instalacji. Maksymalna temperatura zasilania 75°C przy pracy grzewczej sprawia, że urządzenie współpracuje bezproblemowo z istniejącymi grzejnikami.
Alezio S R32 – kompaktowy split z funkcją chłodzenia
Alezio S R32 (4,6–7,6 kW) to split z czynnikiem R32, który pracuje w zakresie temperatur zewnętrznych od -20°C do +35°C.
Chłodzenie podłogowe i przez klimakonwektory jest dostępne standardowo. Moduł wewnętrzny jest wspomagany przez zintegrowaną konsolę DIEMATIC Evolution z regulacją pogodową i możliwością podłączenia termostatu SMART TC ze sterowaniem przez Wi-Fi.
Strateo R32 – ogrzewanie, chłodzenie i c.w.u. w jednym urządzeniu
Strateo R32 (6,4–7,6 kW) to rozwiązanie zaprojektowane z myślą o inwestorach, którzy chcą zrealizować ogrzewanie, chłodzenie i przygotowanie c.w.u. w jednym urządzeniu. Moduł wewnętrzny MIC-1C V190 R32 zawiera zintegrowany zasobnik c.w.u. o pojemności 190 litrów — emaliowany, z anodą tytanową, z grzałką elektryczną 3 kW jako wspomaganiem.
Chłodzenie podłogowe i przez klimakonwektory jest dostępne standardowo. Wbudowany zasobnik eliminuje konieczność instalacji osobnego podgrzewacza, co upraszcza układ hydrauliczny i redukuje liczbę elementów wymagających serwisowania. Możliwość montażu przy ścianie, w narożniku lub w zabudowie meblowej — analogicznie jak w Alezio S R32 — sprawia, że Strateo R32 doskonale sprawdza się w kompaktowych instalacjach, gdzie każdy metr kwadratowy przestrzeni technicznej ma znaczenie.
Jak dobrać pompę ciepła z funkcją chłodzenia do rodzaju budynku?
Wybór właściwego urządzenia z oferty De Dietrich nie musi być skomplikowany — o ile na wstępie zadamy sobie kilka kluczowych pytań.
- – Nowy budynek z zaprojektowanym dolnym źródÅ‚em gruntowym — tu wybór jest oczywisty: GSHP. Geotermia daje najniższe koszty eksploatacji w cyklu rocznym, a chÅ‚odzenie pasywne latem to praktycznie zerowy koszt energetyczny. Warto zadbać o wÅ‚aÅ›ciwy dobór dolnego źródÅ‚a już na etapie projektu — zbyt maÅ‚a powierzchnia kolektora lub zbyt krótkie sondy pionowe obniżą efektywność zarówno zimÄ…, jak i latem.
- – Termomodernizacja budynku jednorodzinnego, wykonawca bez certyfikatów F-gaz — optymalnym wyborem jest Alezio M R290. Monoblok nie wymaga uprawnieÅ„ F-gazowych przy montażu, pracuje z wysokÄ… temperaturÄ… zasilania do 75°C, a zakres mocy od 4,4 do 13,5 kW pokrywa zdecydowanÄ… wiÄ™kszość budynków jednorodzinnych po dociepleniu.
- – Inwestycja z ograniczonÄ… przestrzeniÄ… technicznÄ… i potrzebÄ… c.w.u. w jednym urzÄ…dzeniu — Strateo R32 rozwiÄ…zuje problem kompleksowo. Zintegrowany zasobnik 190 litrów eliminuje osobny podgrzewacz, a kompaktowy moduÅ‚ wewnÄ™trzny można wbudować w zabudowÄ™ meblowÄ…. Przy niskim zapotrzebowaniu na moc grzewczÄ… — do 7,6 kW — to jedno z najbardziej eleganckich rozwiÄ…zaÅ„ instalacyjnych w ofercie.
- – Standardowa instalacja, split, budżet zoptymalizowany — Alezio S R32 to wybór, który Å‚Ä…czy wysokÄ… efektywność energetycznÄ… z elastycznoÅ›ciÄ… montażu. Dla instalatora, który realizuje kilkanaÅ›cie podobnych zleceÅ„ rocznie, to urzÄ…dzenie, które dobrze zna i do którego ma sprawdzony schemat montażu.
- – WiÄ™kszy obiekt, potrzeba wyższej mocy lub kaskady — HPI S jest jedynym modelem w ofercie De Dietrich z możliwoÅ›ciÄ… kaskadowania do 8 jednostek. Zakres mocy do 24,4 kW na jednostkÄ™, a przy kaskadzie — wielokrotność tej wartoÅ›ci. Dedykowane sterowniki DIEMATIC Evolution lub iSystem zarzÄ…dzajÄ… caÅ‚ym ukÅ‚adem centralnie. To rozwiÄ…zanie dla instalatorów obsÅ‚ugujÄ…cych obiekty wielorodzinne, hotelarskie czy komercyjne.
Niezależnie od wybranego modelu, dwa elementy instalacji mają kluczowy wpływ na jakość chłodzenia podłogowego: zasobnik buforowy i czujnik wilgotności. W zależności od hydrauliki instalacji i pojemności wodnej układu projektant może przewidzieć zastosowanie zasobnika buforowego, który stabilizuje pracę urządzenia w trybie letnim i ogranicza liczbę cykli załączeń sprężarki. Czujnik wilgotności to bezwzględne minimum przy chłodzeniu przez ogrzewanie podłogowe — jego brak to prosta droga do reklamacji ze strony inwestora. Oba elementy De Dietrich oferuje jako dedykowane akcesoria do każdej linii produktowej.
Jak przygotować pompę ciepła do sezonu letniego?
Najlepiej dobrane urządzenie nie zapewni satysfakcji inwestorowi, jeśli instalacja nie jest przygotowana do sezonu letniego. Poniżej kilka punktów, które warto sprawdzić lub omówić z użytkownikiem przed uruchomieniem trybu chłodzenia.
- – PrzeglÄ…d instalacji przed uruchomieniem chÅ‚odzeniaÂ
Przed sezonem warto sprawdzić stan filtra magnetycznego — zanieczyszczenia gromadzące się przez sezon grzewczy mogą obniżyć efektywność wymiany ciepła. Równie ważne jest ciśnienie w obiegu grzewczym — w trybie chłodzenia instalacja pracuje przy innych parametrach przepływu, a zbyt niskie ciśnienie może powodować błędy regulatora. Przy pompach split należy upewnić się, że drożność odprowadzenia kondensatu jest zachowana.
- – Jak skonfigurować regulator pompy ciepÅ‚a?Â
Konsole DIEMATIC Evolution i iSystem pozwalajÄ… na ustawienie osobnych krzywych temperaturowych dla trybu letniego, programów dobowych chÅ‚odzenia oraz priorytetu c.w.u. w stosunku do funkcji chÅ‚odzÄ…cej. Warto poÅ›wiÄ™cić chwilÄ™ na omówienie tych ustawieÅ„ z użytkownikiem — lub skonfigurować je samodzielnie przy odbiorze instalacji. Źle ustawiony priorytet c.w.u. może powodować, że inwestor skarży siÄ™ na „nieskuteczne chÅ‚odzenie”, podczas gdy urzÄ…dzenie po prostu realizuje wÅ‚aÅ›nie cykl podgrzewania zasobnika.
- – O czym warto poinformować użytkownika koÅ„cowego?Â
Chłodzenie pompą ciepła — szczególnie podłogowe — działa inaczej niż klimatyzator. Temperatura zasilania w trybie chłodzenia wynosi zazwyczaj 16–20°C, a efekt jest rozłożony w czasie i w przestrzeni. Inwestor, który spodziewa się natychmiastowego obniżenia temperatury o 10 stopni, będzie zawiedziony — nie dlatego, że urządzenie działa źle, ale dlatego, że oczekiwania były niewłaściwie ustawione. Krótka rozmowa o zasadzie działania chłodzenia podłogowego przy odbiorze instalacji oszczędza wielu późniejszych telefonów serwisowych.
Jak obniżyć koszty chłodzenia pompą ciepła?
Warto też wspomnieć o taryfach energetycznych. Przy chłodzeniu aktywnym pompa ciepła pobiera energię elektryczną, jednak dzięki wysokiej efektywności energetycznej koszty chłodzenia pozostają relatywnie niskie. Inwestorzy korzystający z taryf dwustrefowych mogą optymalizować pracę urządzenia przez programowanie intensywniejszego chłodzenia w godzinach nocnych, kiedy taryfa jest niższa, a temperatura zewnętrzna — niższa, co przekłada się na wyższy EER. Funkcja programowania dobowego jest dostępna w standardzie w konsolach DIEMATIC dla wszystkich modeli De Dietrich.
Pompa ciepła z funkcją chłodzenia – komfort przez cały rok
Rynek pomp ciepÅ‚a z funkcjÄ… chÅ‚odzenia dojrzaÅ‚ do punktu, w którym pytanie nie brzmi już „czy pompa ciepÅ‚a może chÅ‚odzić”, ale „które rozwiÄ…zanie najlepiej pasuje do tej konkretnej instalacji”. De Dietrich odpowiada na to pytanie piÄ™cioma liniami produktowymi — od pasywnego chÅ‚odzenia geotermalnego GSHP, przez monobloki R290 bez wymagaÅ„ F-gazowych, po wydajne splity z kaskadowaniem i zintegrowane urzÄ…dzenia z zasobnikiem c.w.u.
Każda z tych technologii ma swoje optymalne zastosowanie i każda wpisuje się w inny typ zlecenia — od termomodernizacji budynku jednorodzinnego po instalację w obiekcie komercyjnym. Wspólnym mianownikiem jest pełna integracja z ekosystemem regulacji DIEMATIC, który pozwala zarządzać ogrzewaniem, chłodzeniem i przygotowaniem c.w.u. z jednego miejsca — niezależnie od wybranego modelu.
